Zaskórniki to zatkane ujścia mieszków włosowych. Najlepiej działa na nie regularne złuszczanie kwasami, zwłaszcza salicylowym, retinoidy i kosmetyki, które nie zapychają porów. Przy nasilonych zmianach pomagają zabiegi w gabinecie, np. oczyszczanie i peelingi chemiczne. Wyciskanie na własną rękę częściej szkodzi, niż pomaga: łatwo o stan zapalny, przebarwienia, a nawet blizny.
Czym są zaskórniki
Zaskórnik powstaje, gdy ujście mieszka włosowego zatyka się mieszaniną sebum i złuszczonych komórek naskórka.
Zaskórniki otwarte to czarne kropki. Ujście mieszka jest otwarte, a zawartość na powierzchni ciemnieje w kontakcie z powietrzem. Czarny kolor to nie brud, tylko efekt utlenienia. Zaskórniki zamknięte to białe lub cieliste grudki pod skórą. Ujście jest zamknięte, więc trudniej je usunąć i łatwiej przechodzą w zmiany zapalne.
Nie wszystkie ciemne punkty na nosie to zaskórniki. Często są to filamenty łojowe, czyli naturalne „kanaliki” sebum w porach. Są jaśniejsze, szarawe, równomiernie rozłożone i po usunięciu szybko wracają. To normalna budowa skóry. Pielęgnacja może je zmniejszyć, ale nie usunie ich na stałe.
Skąd się biorą
Główną rolę gra sebum. Cera tłusta i mieszana ma większą skłonność do zaskórników, a na ilość sebum wpływają hormony, dlatego zaskórniki często nasilają się w okresie dojrzewania i przed miesiączką. Do tego komórki naskórka w ujściu mieszka złuszczają się nieprawidłowo i zlepiają z sebum.
Resztę dokładają nawyki. Ciężkie kremy, niektóre oleje, podkłady czy filtry mogą zapychać pory, a zaskórniki wywołane kosmetykami to tzw. trądzik kosmetyczny. Pozostałości makijażu i filtra po słabym demakijażu też sprzyjają zapychaniu porów. Dotykanie twarzy i wyciskanie podrażnia skórę i nasila rogowacenie.
Czy wyciskać zaskórniki
Samodzielne wyciskanie to jeden z najczęstszych błędów. Ucisk może rozerwać ścianę mieszka i wepchnąć zawartość głębiej w skórę, a wtedy z zaskórnika robi się czerwona, bolesna krostka. Brudne palce i paznokcie łatwo wprowadzają infekcję. Po wyciskaniu zostają przebarwienia pozapalne, które mogą utrzymywać się miesiącami, zwłaszcza przy ciemniejszej karnacji, a po głębszych zmianach nawet blizny. Częste wyciskanie może też sprawić, że pory będą bardziej widoczne.
Jeśli zaskórniki bardzo przeszkadzają, bezpieczniej usunąć je w gabinecie, gdzie skórę odpowiednio się przygotowuje, a zabieg robi w warunkach higienicznych. W domu lepiej skupić się na tym, żeby zaskórniki nie powstawały.
Pielęgnacja domowa
Składniki, które pomagają
Najlepszym wyborem jest kwas salicylowy (BHA). Rozpuszcza się w tłuszczach, więc wnika w pory i złuszcza je od środka. Kwasy AHA, np. glikolowy czy migdałowy, złuszczają powierzchnię skóry i ułatwiają odblokowanie porów.
Retinoidy normalizują rogowacenie w ujściach mieszków, więc zapobiegają powstawaniu nowych zaskórników. Działają powoli, efekt widać po kilku tygodniach. Nie stosuje się ich w ciąży. Niacynamid pomaga regulować wydzielanie sebum i łagodzi skórę, a maski z glinką chwilowo pochłaniają nadmiar sebum.
Jak dobrać kwas, piszemy w tekście kwasy na twarz: jak wybrać, a o pielęgnacji przetłuszczającej się skóry w tekście jak dbać o cerę tłustą.
Czego unikać
Przy skłonności do zaskórników odstaw ciężkie, tłuste kremy i podkłady i szukaj oznaczenia „niekomedogenny”. Szorowanie i peelingi ziarniste podrażniają skórę, a porów nie odblokowują. Paski na nos usuwają głównie powierzchowną część zaskórników i filamentów, a stosowane często podrażniają skórę. Mocne żele i alkohol przesuszają skórę, która potem może produkować więcej sebum. I nie śpij w makijażu.
Zabiegi na zaskórniki
Jeśli pielęgnacja domowa nie wystarcza, pomagają zabiegi. Oczyszczanie twarzy w gabinecie, manualne lub z użyciem urządzeń, usuwa istniejące zaskórniki. Metody porównujemy w tekście oczyszczanie twarzy: porównanie metod, a jedną z nich jest peeling kawitacyjny.
Peelingi chemiczne, zwłaszcza z kwasem salicylowym i pirogronowym, złuszczają, oczyszczają pory i regulują wydzielanie sebum. Zwykle robi się serię. Jak wybrać, piszemy w tekście jaki peeling medyczny wybrać, a przykładem jest terapia kwasem pirogronowym.
Peeling węglowy, np. laserowy peeling Black Doll, oczyszcza pory i zmniejsza przetłuszczanie. Łagodniejszą opcją jest oczyszczanie wodorowe, połączone z nawilżeniem.
Zabiegi najlepiej łączyć z pielęgnacją domową, bo bez niej zaskórniki szybko wracają. Jeśli problemem są też rozszerzone pory, zajrzyj do opisu tego hasła.
Kiedy zaskórniki to trądzik
Pojedyncze zaskórniki to normalna sprawa. O trądziku mówi się, gdy zaskórników jest dużo, a do tego pojawiają się zmiany zapalne: czerwone grudki, krostki, bolesne guzki, a po nich przebarwienia lub blizny. Trądzik zaskórnikowy, w którym dominują zaskórniki bez stanu zapalnego, też często wymaga konsekwentnego leczenia.
Przy zmianach zapalnych, guzkach albo bliznach sama pielęgnacja zwykle nie wystarczy i trzeba zgłosić się do specjalisty. Więcej przy haśle trądzik i w tekście cera trądzikowa: jak sobie z nią poradzić.
Najczęściej zadawane pytania
1. Czy można wyciskać zaskórniki?
Lepiej nie robić tego samodzielnie. Łatwo o stan zapalny, infekcję, przebarwienia i blizny. Jeśli zaskórniki przeszkadzają, bezpieczniej usunąć je w gabinecie, a w domu zapobiegać ich powstawaniu kwasami i retinoidami.
2. Jak pozbyć się zaskórników na nosie?
Najlepiej działa regularny kwas salicylowy i retinoidy oraz oczyszczanie w gabinecie. Część ciemnych punktów na nosie to filamenty łojowe, które są naturalne i szybko wracają. Można je zmniejszyć, ale nie usunąć na stałe.
3. Jaki kwas na zaskórniki?
Najczęściej salicylowy, bo wnika w pory i rozpuszcza sebum. Pomocne są też kwasy AHA, np. migdałowy czy glikolowy. W gabinecie stosuje się peelingi salicylowe i pirogronowe.
4. Czy paski na nos działają?
Usuwają głównie powierzchowną część zaskórników i filamentów łojowych, więc efekt jest krótki. Stosowane często mogą podrażniać skórę. Nie zapobiegają powstawaniu nowych zaskórników.
5. Ile trwa pozbycie się zaskórników?
To zależy od nasilenia i metody. Oczyszczanie w gabinecie usuwa zaskórniki od razu, ale bez pielęgnacji wracają. Kwasy i retinoidy działają wolniej: pierwszą poprawę widać zwykle po kilku tygodniach regularnego stosowania.
Jeśli zaskórniki wracają mimo dobrej pielęgnacji, plan działania ustalisz na konsultacji w Skin-Medic.