Sebum

Co to jest sebum?

Sebum to naturalna, tłusta wydzielina produkowana przez gruczoły łojowe skóry, popularnie nazywana po prostu łojem. Choć kojarzy się głównie z przetłuszczaniem i niedoskonałościami, w rzeczywistości pełni ważne i potrzebne funkcje. Natłuszcza skórę i włosy, pomaga ograniczać nadmierną utratę wody i współtworzy na powierzchni skóry naturalną warstwę ochronną, która stanowi część bariery skórnej. Wydostaje się na powierzchnię skóry najczęściej przez ujścia mieszków włosowych, z którymi połączone są gruczoły łojowe. Ilość produkowanego sebum nie jest u wszystkich taka sama i zależy od wielu czynników, przede wszystkim hormonalnych, a także genetycznych. Sebum samo w sobie nie jest problemem, a wręcz przeciwnie, jest potrzebne dla zdrowia skóry. Kłopoty zaczynają się dopiero przy jego nadmiarze lub niedoborze.

Jaką rolę pełni sebum?

Sebum pełni kilka funkcji, które razem składają się na ochronę i prawidłowe funkcjonowanie skóry. Natłuszcza skórę i włosy, dzięki czemu pozostają one bardziej miękkie i elastyczne. Współtworzy na powierzchni skóry warstwę ochronną, która pomaga ograniczać nadmierne parowanie wody, a tym samym wspiera utrzymanie odpowiedniego nawilżenia. Bierze udział w utrzymaniu naturalnego, lekko kwaśnego środowiska skóry, które sprzyja jej zdrowiu i zrównoważonej mikroflorze. Produkcja sebum zależy w dużej mierze od hormonów, zwłaszcza androgenów, które pobudzają gruczoły łojowe do wzmożonej pracy. To dlatego ilość sebum często zmienia się w okresie dojrzewania oraz przy wahaniach hormonalnych. Warto podkreślić, że nawet skóra tłusta potrzebuje sebum i nawilżenia, a próby jego całkowitego usunięcia agresywnymi preparatami zwykle przynoszą efekt odwrotny do zamierzonego.

Sebum a kondycja skóry

Najczęstsze problemy związane z sebum wynikają z zaburzenia jego ilości, zwłaszcza z nadmiaru. Gdy gruczoły łojowe produkują za dużo łoju, mówimy o łojotoku. Skóra staje się wtedy błyszcząca, przetłuszczona, ma rozszerzone pory i jest podatna na zatykanie ujść mieszków, a w konsekwencji na zmiany trądzikowe. Nadmiar sebum jest jednym z kluczowych czynników w powstawaniu trądziku. W pielęgnacji skóry przetłuszczającej się chodzi o regulację, nie o całkowite pozbycie się sebum. Pomocne są składniki seboregulujące, jak niacynamid, kwas salicylowy czy cynk. Ważne jest jednak, by nie wysuszać skóry na siłę, bo uszkodzona bariera często reaguje jeszcze większą produkcją łoju. Z drugiej strony niedobór sebum, typowy dla skóry suchej, sprawia, że skóra łatwiej traci wodę i staje się podatna na podrażnienia. Jeśli przetłuszczaniu towarzyszą nasilone zmiany trądzikowe, warto skonsultować się z dermatologiem.