Naskórek (epidermis)

Co to jest naskórek?

Naskórek (epidermis) to najbardziej zewnętrzna warstwa skóry, czyli ta, którą widzimy i dotykamy. Stanowi pierwszą linię obrony organizmu i oddziela jego wnętrze od świata zewnętrznego. Mimo że jest stosunkowo cienki, pełni kluczowe funkcje ochronne. To właśnie w naskórku znajduje się bariera skórna, która trzyma wodę wewnątrz skóry i chroni przed wnikaniem czynników z zewnątrz. Naskórek jest zbudowany z kilku warstw komórek i nie zawiera naczyń krwionośnych, dlatego odżywiany jest z głębszych warstw skóry. Jego najważniejszą cechą jest ciągła odnowa. Komórki powstają w dolnej części naskórka, stopniowo przesuwają się ku górze, po drodze rogowacieją, a na końcu złuszczają się z powierzchni. Ten proces trwa nieustannie, a u zdrowej skóry zajmuje około kilku tygodni. W naskórku znajdują się też melanocyty, produkujące melaninę odpowiedzialną za kolor skóry i jej ochronę przed promieniowaniem UV.

Jak zbudowany jest naskórek?

Naskórek składa się z kilku warstw, które różnią się budową i etapem życia komórek. Na samym dole znajduje się warstwa podstawna, w której powstają nowe komórki naskórka. To tutaj zaczyna się ich droga ku powierzchni. W tej okolicy znajdują się też melanocyty produkujące pigment. Nad warstwą podstawną leżą kolejne warstwy, w których komórki stopniowo dojrzewają, zmieniają kształt i wypełniają się keratyną, czyli białkiem nadającym im wytrzymałość. Na samej górze znajduje się warstwa rogowa, zbudowana ze zrogowaciałych, spłaszczonych komórek spojonych lipidami. To właśnie ta warstwa pełni rolę głównej bariery ochronnej. Komórki warstwy rogowej stale złuszczają się z powierzchni i są zastępowane przez nowe, które dotarły tu z głębszych warstw. Ten cykl odnowy to powód, dla którego efekty wielu zabiegów i składników (jak złuszczanie czy retinoidy) opierają się na przyspieszeniu lub uporządkowaniu tego procesu.

Jakie funkcje pełni naskórek?

Naskórek pełni przede wszystkim funkcję ochronną, i to na kilku poziomach. Stanowi barierę fizyczną oddzielającą organizm od środowiska, chroniąc przed urazami, drobnoustrojami i substancjami drażniącymi. Dzięki barierze skórnej w warstwie rogowej ogranicza utratę wody, czyli pomaga utrzymać odpowiednie nawilżenie i zapobiega przesuszeniu. Chroni przed promieniowaniem UV, między innymi dzięki melaninie produkowanej przez melanocyty, która pochłania część szkodliwego promieniowania. Uczestniczy też w naturalnych mechanizmach obronnych skóry i utrzymuje jej lekko kwaśne środowisko, sprzyjające zdrowej mikroflorze. Jego ciągła odnowa sprawia, że skóra może się regenerować i naprawiać drobne uszkodzenia. Z punktu widzenia pielęgnacji naskórek jest tą warstwą, z którą bezpośrednio pracujemy: dbając o jego nawilżenie, barierę i prawidłowe złuszczanie, wpływamy na wygląd i odporność skóry.