Kaszak (torbiel naskórkowa)

Co to jest kaszak?

Kaszak, określany fachowo jako torbiel naskórkowa (lub torbiel epidermalna), to łagodna zmiana skórna w postaci torbieli powstającej pod powierzchnią skóry. Ma kształt okrągłego lub owalnego, dobrze odgraniczonego guzka, wyczuwalnego pod skórą, który może przesuwać się względem podłoża. Wnętrze wypełnione jest gęstą, kaszowatą masą złożoną głównie z keratyny i złuszczonych komórek naskórka – stąd potoczna nazwa „kaszak”. Czasem na powierzchni skóry nad kaszakiem widoczny jest niewielki otwór (ujście). Najczęściej pojawia się w okolicach takich jak skóra głowy, twarz, szyja, plecy oraz inne części ciała. Zwykle jest niebolesny i rośnie powoli, jednak może stopniowo się powiększać, a w niektórych przypadkach ulec stanowi zapalnemu lub zakażeniu, stając się wówczas zaczerwieniony, obrzęknięty i tkliwy. Każda zmiana podskórna powinna zostać oceniona przez specjalistę.

Objawy i przyczyny kaszaka

Kaszak objawia się jako wyczuwalny pod skórą, okrągły lub owalny guzek o gładkiej powierzchni, zwykle niebolesny, który może być ruchomy względem otaczających tkanek. Rośnie zazwyczaj powoli i przez długi czas może nie powodować żadnych dolegliwości poza wyczuwalną zmianą. Czasem nad kaszakiem widoczne jest niewielkie ujście. Problemy pojawiają się, gdy ulegnie stanowi zapalnemu lub zakażeniu – wtedy staje się zaczerwieniony, obrzęknięty, bolesny i tkliwy, a niekiedy dochodzi do wycieku jego zawartości. Przyczyną powstawania jest zaburzenie w obrębie naskórka prowadzące do uwięzienia komórek naskórkowych i keratyny pod powierzchnią skóry. Do powstawania kaszaków mogą przyczyniać się m.in. zatkanie ujścia mieszka włosowego lub gruczołu, uszkodzenia skóry oraz indywidualne predyspozycje. Nie są skutkiem braku higieny.

Jak usuwa się kaszaka?

Kaszaki, jako zmiany łagodne, nie zawsze muszą być usuwane, jednak często decyduje się na ich usunięcie ze względu na tendencję do powiększania się, ryzyko stanu zapalnego oraz aspekt estetyczny. Usunięcie przeprowadza się w gabinecie i polega na chirurgicznym wycięciu zmiany. Istotne jest, aby usunięcie obejmowało całą torbiel wraz z jej otoczką (ścianą) – pozostawienie fragmentu ściany grozi nawrotem. Z tego powodu samodzielne próby „wyciśnięcia” kaszaka są nieskuteczne i niewskazane, bo nie usuwają torbieli, a mogą prowadzić do stanu zapalnego i powikłań. Zabieg powinien wykonać specjalista (lekarz), który zadba o prawidłowe i całkowite usunięcie zmiany. Kaszak w stanie zapalnym lub zakażony może wymagać najpierw odpowiedniego postępowania przeciwzapalnego, a dopiero później – po wygojeniu – usunięcia.