Rozstępy (striae)

Co to są rozstępy?

Rozstępy (łac. striae) to linijne zmiany skórne, będące rodzajem blizn, które powstają w wyniku uszkodzenia (rozerwania) włókien kolagenowych i elastynowych w skórze właściwej. Dochodzi do tego, gdy skóra jest poddawana szybkiemu i intensywnemu rozciąganiu, z którym jej struktura nie jest w stanie nadążyć. Mają postać podłużnych pasm lub linii, najczęściej zlokalizowanych na brzuchu, biodrach, udach, pośladkach, piersiach i ramionach. W początkowej fazie (rozstępy „młode”) mają zwykle barwę czerwoną, różową lub fioletową, bo przez cienką skórę prześwitują naczynia krwionośne. Z czasem rozstępy „dojrzewają” i przechodzą w fazę białych, perłowych blizn (rozstępy „stare”), jaśniejszych od otaczającej skóry i lekko zapadniętych. Są bardzo częstym problemem estetycznym. Kluczowe znaczenie dla skuteczności leczenia ma faza rozstępów – świeże, czerwone reagują na terapię znacznie lepiej niż stare, białe.

Jakie są przyczyny powstawania rozstępów?

Rozstępy powstają w wyniku szybkiego rozciągania skóry połączonego z osłabieniem jej włókien, często pod wpływem czynników hormonalnych. Do najczęstszych przyczyn należą ciąża – ze względu na rozciąganie skóry brzucha oraz zmiany hormonalne; gwałtowne zmiany masy ciała – zarówno szybki przyrost, jak i utrata wagi; intensywny wzrost w okresie dojrzewania; szybki przyrost masy mięśniowej (np. przy intensywnych treningach); a także czynniki hormonalne (np. podwyższony poziom kortyzolu) oraz predyspozycje genetyczne wpływające na elastyczność skóry. Hormony osłabiają włókna skóry, czyniąc ją bardziej podatną na uszkodzenia przy rozciąganiu. Skłonność do rozstępów jest w dużej mierze uwarunkowana indywidualnie – u niektórych osób powstają łatwo, u innych mimo podobnych czynników nie pojawiają się wcale. Profilaktyka, m.in. nawilżanie skóry, może pomóc zmniejszyć ryzyko ich powstawania.

Jak redukować rozstępy?

Skuteczność redukcji rozstępów zależy w dużej mierze od ich fazy – świeże, czerwone reagują na leczenie znacznie lepiej niż stare, białe, dlatego im wcześniej rozpocznie się terapię, tym lepsze efekty można uzyskać. Całkowite usunięcie rozstępów zwykle nie jest możliwe, ale dostępne metody pozwalają znacząco poprawić ich wygląd, kolor i strukturę. W pielęgnacji domowej pomocne są preparaty nawilżające, natłuszczające i wspierające regenerację skóry oraz składniki takie jak retinoidy (poza okresem ciąży i karmienia) czy kwasy. W medycynie estetycznej stosuje się zabiegi stymulujące odbudowę skóry, m.in. mikronakłuwanie, lasery frakcyjne, radiofrekwencję mikroigłową, mezoterapię czy peelingi – ich celem jest pobudzenie produkcji kolagenu. Najlepsze efekty często daje połączenie kilku metod oraz seria zabiegów. Plan leczenia najlepiej ustalić podczas konsultacji ze specjalistą.