Kwas azelainowy

Co to jest kwas azelainowy?

Kwas azelainowy to organiczny związek naturalnie występujący w niektórych zbożach, takich jak pszenica, żyto czy jęczmień, a także wytwarzany w niewielkich ilościach przez naturalną mikroflorę skóry. W kosmetologii i dermatologii ceniony jest za wielokierunkowe działanie, przydatne w terapii skóry problematycznej. Mimo nazwy „kwas” działa łagodniej niż klasyczne kwasy złuszczające (AHA czy BHA) i nie złuszcza skóry w taki sam mechaniczny sposób. Jego siła tkwi przede wszystkim w działaniu przeciwzapalnym, przeciwbakteryjnym, normalizującym rogowacenie oraz rozjaśniającym przebarwienia. Dzięki temu jest jednym z częściej polecanych składników w pielęgnacji i leczeniu trądziku pospolitego, trądziku różowatego (rosacea) oraz przebarwień. Dostępny jest w preparatach kosmetycznych (w niższych stężeniach) oraz w formie leków przepisywanych przez lekarza (w wyższych).

Jak działa kwas azelainowy na skórę?

Kwas azelainowy działa na kilka sposobów, co czyni go skutecznym w skórze problematycznej. Ma działanie przeciwzapalne – łagodzi zaczerwienienia i stany zapalne, stąd skuteczność w trądziku różowatym. Ma też właściwości przeciwbakteryjne, ograniczając rozwój bakterii związanych z powstawaniem zmian trądzikowych. Normalizuje proces rogowacenia naskórka i ujść mieszków włosowych, co przeciwdziała powstawaniu zaskórników. Hamuje aktywność tyrozynazy – enzymu odpowiedzialnego za produkcję melaniny – dzięki czemu rozjaśnia przebarwienia, w tym te pozostające po wypryskach. Działa selektywnie na komórki produkujące nadmiar melaniny, co sprzyja bezpieczeństwu w terapii przebarwień. Efekty rozwijają się stopniowo, zwykle wymagają kilku tygodni regularnej aplikacji. Jest dobrze tolerowany, również przez skórę wrażliwą, choć na początku może powodować przejściowe uczucie pieczenia.

Zastosowania i bezpieczeństwo

Kwas azelainowy stosowany jest w terapii trądziku pospolitego (zwłaszcza z zaskórnikami i stanami zapalnymi), trądziku różowatego, przebarwień, w tym pozapalnych i ostudy (melasmy), a także w pielęgnacji skóry tłustej i mieszanej skłonnej do niedoskonałości. Jest jednym z niewielu składników o tak szerokim zastosowaniu w skórze problematycznej, jednocześnie stosunkowo łagodnym i nadającym się do dłuższego stosowania. W niższych stężeniach dostępny jest w kosmetykach, w wyższych – jako preparat leczniczy przepisywany przez lekarza. Możliwe przejściowe działania niepożądane to uczucie pieczenia, mrowienia, suchość lub zaczerwienienie skóry, zwłaszcza na początku stosowania – zwykle ustępują z czasem. Uważany jest za jeden z bezpieczniejszych składników aktywnych. Przy terapii konkretnego schorzenia (trądzik, rosacea, melasma) warto skonsultować pielęgnację ze specjalistą, który dobierze stężenie i schemat.