Toksyna botulinowa (botoks)

Co to jest toksyna botulinowa?

Toksyna botulinowa to oczyszczone białko produkowane przez bakterię Clostridium botulinum. W medycynie i kosmetologii stosuje się ją w postaci wysoko oczyszczonego preparatu farmaceutycznego, podawanego w ściśle kontrolowanych, mikroskopijnych dawkach. Choć kojarzona jest głównie z estetyką, toksyna botulinowa od dziesięcioleci wykorzystywana jest również w neurologii, okulistyce i leczeniu nadpotliwości. Blokuje czasowo przekazywanie sygnału z nerwu do mięśnia – mięsień, do którego podano preparat, przestaje się kurczyć z pełną siłą. W medycynie estetycznej to zjawisko wykorzystuje się do rozluźniania mięśni odpowiedzialnych za zmarszczki mimiczne, czyli te powstające w wyniku powtarzalnych ruchów twarzy – marszczenia czoła, mrużenia oczu czy unoszenia brwi.

Jak działa botoks na zmarszczki?

Zmarszczki dzielimy na statyczne (widoczne w spoczynku) oraz dynamiczne, czyli mimiczne, powstające podczas ruchu mięśni twarzy. Toksyna botulinowa działa na te drugie. Po podaniu preparatu w precyzyjnie wybrane punkty mięśniowe dochodzi do czasowego zahamowania ich nadmiernej aktywności. Mięsień się rozluźnia, skóra nad nim wygładza się, a zmarszczki stają się płytsze lub niemal niewidoczne. Efekt nie pojawia się natychmiast: rozwija się w ciągu 3–7 dni, pełne działanie widać po około dwóch tygodniach. Rezultat utrzymuje się przeciętnie od 3 do 6 miesięcy, a potem mięsień stopniowo odzyskuje pełną sprawność i zabieg trzeba powtórzyć. Prawidłowo wykonany zabieg nie odbiera twarzy naturalnej mimiki. Celem jest złagodzenie nadmiernego napięcia mięśni, nie ich całkowite unieruchomienie.

Zastosowania i bezpieczeństwo

Najczęstsze obszary zastosowania toksyny botulinowej w estetyce to zmarszczki poprzeczne czoła, zmarszczki między brwiami (tzw. lwia zmarszczka) oraz kurze łapki w okolicy oczu. Poza estetyką preparat stosuje się w leczeniu nadpotliwości (np. pach, dłoni, stóp), bruksizmu i napięciowych bólów głowy. Zabieg jest krótki, mało inwazyjny i nie wymaga rekonwalescencji. Możliwe przejściowe działania niepożądane to niewielkie zasinienia, ból głowy czy uczucie napięcia w pierwszych dniach. Przeciwwskazania obejmują ciążę i karmienie piersią, choroby nerwowo-mięśniowe (np. miastenia), infekcje w miejscu podania oraz nadwrażliwość na składniki preparatu. Bezpieczeństwo zabiegu zależy w dużej mierze od doświadczenia lekarza i precyzji podania – z tego powodu powinien go wykonywać wyłącznie wykwalifikowany specjalista.